Καπναποθήκες Αγρινίου

  • image002
  • image003
  • image004
  • image005
  • image006
  • image007
  • image008
  • image009
  • image010
  • image011
  • image012
  • image013
  • image014


Listed by ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΝΙΚΗ, ΣΕΡΑΦΗ ΜΑΡΙΑ
Place Category: Cultural Events

Profile
Profile
More Info
Photos
Map
Reviews
Related Listing
Authored by Expert
  • Λίγα λόγια για τον καπνό
    Ο καπνός είναι ένα φυτό που προέρχεται από το γένος Νικοτιανή. Τα φύλλα του μετά την επεξεργασία που υφίσταται χρησιμοποιούνται για την παραγωγή διαφόρων καπνικών προϊόντων Ο καπνός χρησιμοποιήθηκε στην Αμερική από τους Ινδιάνους. Θεωρούσαν ότι έχει φαρμακευτικές ιδιότητες, είχε πρωταρχικό ρόλο στις τελετουργίες τους και μπορούσαν να τον καπνίσουν ή να τον μασήσουν. Ο καπνός εισήχθη στην Ευρώπη το 1556 με πρώτο προορισμό τη Γαλλία και αργότερα την Πορτογαλία και την Ισπανία. Οι ιδιότητές του αναγνωρίστηκαν χάρη στον πρεσβευτή της Γαλλίας Ζαν Νικό. Ο καπνός έφτασε στο εγχώριο περιβάλλον τον 17ο αιώνα με πρώτους προορισμούς την Ξάνθη και την Μακεδονία, στις οποίες και καλλιεργήθηκε.

    Χαρακτηριστικά καπνού
    1) Βλαστός ύψους 2 μέτρων
    2)Σωληνόμορφα άνθη λευκού, ροζ ή κόκκινου χρώματος που σχηματίζουν ταξιανθίες
    3) Ο καρπός είναι κάψα και περιέχει μερικές χιλιάδες σπόρια
    4) Εύκολη γονιμοποίηση με τα έντομα και τον άνεμο
    5)Είναι είδος ταμπάκο, μονοετές φυτό και στη Νότια Αμερική θεωρείται ιθαγενές
    6) Τα φύλλα του εναλλάσσονται και είναι είτε με μίσχους είτε χωρίς ,φτάνοντας στο μήκος τα 80 εκατοστά
    7) Έχει τριχοειδή βλαστό με μικρές ίνες, οι οποίες εκκρίνουν ένα ιξώδες υγρό
    8) Στα φύλλα του περιέχει νικοτίνη, η οποία χαρακτηρίζεται ως ναρκωτικό και η ποσότητά της εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες

    Ποικιλίες που καλλιεργούνται στην Ελλάδα
    1) Μπασμάς Μακεδονίας
    2) Μπασμάς Ξάνθης
    3) Ζίχνα
    4) Ουδέτερος Μακεδονίας
    5) Τσεμπέλια Αγρινίου
    6) Μπασή-Μπαγλή
    7) Μυρωδάτα Αγρινίου
    8) Μαχαλά
    9) Μπέρλι

    Στάδια καπνού
    Α ΄ στάδιο : σπορείο Ο σπόρος του καπνού είναι πολύ μικρός για απευθείας σπορά στον αγρό και για να φυτρώσει απαιτούνται ειδικές συνθήκες. Έτσι ο πολλαπλασιασμός του καπνού γίνεται με σπορά σε ειδικά καπνοσπορεία Ο σπορειότοπος χωρίζεται σε πρασιές ( βραγιές / φυντανιές) πλάτους 1 μέτρου με ενδιάμεσους διαδρόμους. Οι πρασιές ήταν ανυψωμένες από την επιφάνεια του εδάφους κατά 15-20 εκ. με τη σπορά να γίνεται με το χέρι 55-65 μέρες πριν τη μεταφύτευση (Γενάρης- μέσα Φλεβάρη) με κύρια φροντίδα το συχνό πότισμα. Τα ποτίσματα αραιώνουν 1-2 βδομάδες πριν την μεταφύτευση

    Β΄ στάδιο : μεταφύτευση Η εποχή μεταφύτευσης καθορίζεται κυρίως από την θερμοκρασία και διαρκεί 3 – 4 βδομάδες. Στην περιοχή Αγρινίου γίνεται τέλη Απριλίου – τέλη Μάιου και η φύτευση των καπνών στον αγρό γίνεται σε γραμμές με την απόσταση των φυτών μεταξύ τους ποικίλει ανάλογα με τον τύπο και τη γονιμότητα του εδάφους Η μεταφύτευση γίνεται με το χέρι (άνοιγμα αυλακιών, πότισμα, άνοιγμα οπών με το «σουφλί», φύτεμα, με μεταφυτευτικές μηχανές (ανοίγουν ταυτόχρονα αυλάκια σε 2- 4 σειρές, τοποθετούν τα φυτά, ποτίζουν και πιέζουν το χώμα από τις δυο πλευρές της γραμμής σποράς )

    Γ ΄ στάδιο : σκάλισμα ( σκάλος ) Γίνονται δύο σκαλίσματα , ένα 15-20 μέρες από τη μεταφύτευση και το δεύτερο 15-20 μέρες αργότερα Γίνεται με το χέρι (τσαπί) ή με μηχανές σκαλίσματος και αποσκοπεί στην αναμόχλευση του εδάφους ώστε να δημιουργηθούν καλύτερες συνθήκες θερμοκρασίας, αερισμού και υγρασίας καθώς και στον έλεγχο των ζιζάνιων

    Δ΄ στάδιο : ξηραντήριο  συλλογή ( μάζεμα) Η συγκομιδή γίνεται σταδιακά, δηλαδή κόβονται τα φύλλα κατά χρονικά διαστήματα καθώς ωριμάζουν Τα καπνά συλλέγονται σε ομάδες, τα « χέρια»: το πατόφλο , το πρώτο, το δεύτερο, το τρίτο, το τέταρτο, το κορφάδι Το κάθε «χέρι» κυμαίνεται από 2-5 φύλλα για κάθε φυτό με τη συλλογή του καπνού να αρχίζει 45-50 μέρες μετά τη μεταφύτευση ( μέσα Ιουνίου – πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου)

    Ε στάδιο : αρμάθιασμα Τα καπνά αρμαθιάζονται την ίδια μέρα μετά τη συλλογή είτε με το χέρι είτε με ειδική μηχανή αρμάθιασμα με το χέρι Ο παραδοσιακός και παλαιότερος τρόπος ο οποίος σήμερα έχει καταργηθεί. Χρησιμοποιούνταν ειδική ατσάλινη βελόνα με μήκος 50 εκατοστά και σπάγκος από γιούτα. Γινόταν διαλογή, τρύπημα των φύλλων στο κοτσάνι και άδειασμα στον σπάγκο (αρμάθα) με το μήκος κάθε αρμάθας να είναι 2-3 μέτρα με περίπου 300-500 φύλλα αρμάθιασμα με μηχανές Δύο βασικοί τύποι μηχανών, η διατρητική και η συρραπτική με τις μηχανές αρμαθιάσματος να μειώνουν το κόστος παραγωγής αλλά παράλληλα και την ποιότητα του προϊόντος

    ΣΤ στάδιο : αποξήρανση Αποξήρανση δεν είναι η αφυδάτωση του προϊόντος αλλά η διεργασία της απώλειας της υγρασίας Φυσικές και τεχνητές μέθοδοι ξήρανσης Τα καπνά της περιοχής Αγρινίου είναι όλα ηλιοαποξηραινόμενα (φυσική μέθοδος) Μετά το αρμάθιασμα τα καπνά απλώνονταν στον ήλιο αμέσως ή αφού έμεναν 1-2 μέρες στη σκιά. Ο πιο παραδοσιακός τρόπος έκθεσης στο ήλιο ήταν οι λιάστρες (υπερυψωμένα ικριώματα καλυμμένα με φύλλα πολυαιθυλενίου, σε μορφή δίπλευρης στέγης με ξύλινο ή μεταλλικό σκελετό) Στα τεχνητά μέσα χρησιμοποιείται ως μέθοδος ξήρανσης ο ζεστός αέρας (καπνά Virginia)

    Ζ Στάδιο : αποθήκευση Συνηθέστερο σύστημα αποθήκευσης καπνού ήταν τα «βαντάκια» (10- 12 ξηρές αρμάθες διπλώνονται και αναρτώνται στην οροφή της αποθήκης ως τη δεματοποίηση) Στις αρχές του Χειμώνα γίνονταν μια πρώτη διαλογή των καπνών για να απομακρυνθούν τα άχρηστα καπνόφυλλα Το παραδοσιακό σύστημα δεματοποίησης ονομάζεται αρμαθόδεμα. Χρησιμοποιείται το «καλούπι» όπου τοποθετούνται 3-5 στρώσεις αρμάθων εναλλάξ και πιέζονται με πρέσα Η συντήρηση των καπνών αποτελεί την τελευταία φροντίδα του παραγωγού μέχρι την εμπορία τους και αποσκοπεί στο να τα προστατεύσει από τα έντομα των αποθηκών, τις μούχλες και τις βιολογικές αλλοιώσεις

    Η ιστορία του καπνού στο Αγρίνιο
    Με την ένταξη της Στερεάς Ελλάδας στο ελληνικό κράτος, το Αγρίνιο αναπτύσσεται σε μια νέα πόλη, με μια νέα κοινωνία και κουλτούρα Στα 1860-1870 παρατηρείται στροφή προς τις εμπορευματικές καλλιέργειες, κυρίως του καπνού που ευδοκιμεί στην περιοχή, λόγω της αυξημένης ζήτησης και των υψηλών τιμών που προσφέρονταν τόσο από την εσωτερική κατανάλωση όσο και από τη διεθνή αγορά. Η οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της πόλης διαφαίνεται τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αι. όταν επί πρωθυπουργίας Χαρίλαου Τρικούπη έγιναν μεγάλα τεχνικά έργα που συντέλεσαν στην έξοδο της πόλης από την απομόνωση και στη σύνδεσή της με τα λιμάνια του εξαγωγικού εμπορίου (σιδηροδρομική γραμμή Αγρίνιο-Κρυονέρι- Λιμάνι Πάτρας)
    Από τις αρχές του 20ου αι. η πόλη εξελίσσεται σε σημαντικό κέντρο παραγωγής , επεξεργασίας και εμπορίας καπνού. Σε αυτό συνέβαλε και η εισροή εργατικού δυναμικού προερχόμενου από τους πρόσφυγες της Μ . Ασίας Το νέο κοινωνικό και πολιτισμικό δυναμικό συνέβαλε στη μεταβολή της φυσιογνωμίας της πόλης με αλλαγές να συντελούνται σε επίπεδο κοινωνικών συμπεριφορών και νοοτροπιών, στην καθημερινότητα της πόλης και στον τοπικό πολιτισμό
    Η Αιτωλοακαρνανία ακολουθεί τη μεγάλη ακμή του καπνεμπορίου που παρατηρείται σε όλη την Ελλάδα ( Ξάνθη, Καβάλα, Δράμα ) την περίοδο 1900-1930 λόγω της διάδοσης του καπνίσματος από τις ανώτερες εισοδηματικές τάξεις στις μέσες και κατώτερες Η καλλιέργεια και η επεξεργασία εξαιρετικών ποικιλιών ανατολικών καπνών στις περιοχές αυτές συνέβαλε στην ανάπτυξη της καπνοβιομηχανίας  Τα «τσεμπέλια» των περιοχών Ζαπαντίου, Παραβόλας και Ξηρομέρου αγοράζονταν από τις ελληνικές καπνοβιομηχανίες που είχαν δημιουργηθεί σε Πειραιά, Βόλο και Θεσσαλονίκη  Τα «μυρωδάτα Αγρινίου» αγοράζονταν σε υψηλές τιμές από ελληνικές και ξένες καπνοβιομηχανίες της Αιγύπτου, οι οποίες αργότερα εγκατέστησαν μόνιμους αντιπροσώπους στο Αγρίνιο
    Η ανάπτυξη του εξωτερικού εμπορίου έδωσε ώθηση στην ανάπτυξη του δευτερογενούς τομέα, δηλαδή της επεξεργασίας του καπνού Η διαλογή, η επεξεργασία και η δεματοποίηση γίνονταν σε μεγάλες καπναποθήκες της πόλης του Αγρινίου με σημαντικότερες από αυτές Παπαστράτου , Παπαπέτρου , Παπα
    βασιλείου , Κόκκαλη , Παναγοπούλου , Ηλιού

    Καπναποθήκες Αγρινίου

    Καπναποθήκες Παπαπέτρου
    Οι καπναποθήκες Παπαπέτρου είναι κάποια από τα μεγαλύτερα κτίρια που κατασκευάστηκαν στο Αγρίνιο για την αποθήκευση του καπνού και αποτελούν το σημαντικότερο παράδειγμα της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής. Βρίσκεται στις οδούς Λ. Μαβίλη και Κ. Παλαμά απέναντι από τον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό(όπως και οι υπόλοιπες καπναποθήκες) για την ευκολότερη εξαγωγή του καπνού.
    Αυτό το κτίριο χαρακτηρίζεται από τη μοντέρνα αρχιτεκτονική του. Συγκεκριμένα, διαθέτει καλλιτεχνικά μοτίβα στο κεντρικό θύρωμα, περιμετρική αργολιθοδομή (τοπικός ψαμμόλιθος), φέροντα οργανισμό(υποστυλώματα, πλακοδοκοί) από οπλισμένο σκυρόδεμα. Επίσης, έχει ορθογωνική κάτοψη, έναν κεντρικό χώρο κινήσεων, ο οποίος συνδέεται με μία μεταλλική κατασκευή και είναι συμμετρικός ως προς τους δύο άξονες.
    Το κτίριο χρονολογείται από το 1923 μέχρι το1926. Το 1929, λόγω οικονομικών δυσχερειών, σταμάτησε να λειτουργεί ως αποθήκη καπνού. Κατά τη γερμανική κατοχή, χρησιμοποιήθηκε ως φυλακές Εβραίων. Το 1946, επαναλειτούργησε ως καπναποθήκη με περιορισμένη, όμως, παραγωγή και τη δεκαετία του ’50 μετετράπη σε σχολή χωροφυλακής. Αργότερα, κατά τις δεκαετίες του ’60 και του ’70 λειτούργησε ως αποθήκη ελαιών της Αγροτικής Τράπεζας και ως αποθήκη των καπναποθηκών Ιωαννίδη και Παναγόπουλου και στη δεκαετία του ’80 εγκαταλείφθηκε. Το 1992 κηρύχθηκε διατηρητέο και το 1996 πέρασε στην ιδιοκτησία του Υπουργείου Πολιτισμού.

    Καπναποθήκες Παπαστράτου
    Οι καπναποθήκες Παπαστράτου κατασκευάστηκαν το 1920. Το συγκρότημα στο σύνολό του αποτελείται από τρία κτίσματα. Ένα τριώροφο κεραμοσκεπές κτίριο που εκτείνεται επί της οδού Δεληγιώργη, ένα μικρότερο διώροφο που στέγαζε τις διοικητικές υπηρεσίες της εταιρείας, με εμφανή τα εκλεκτικιστικά μορφολογικά στοιχεία και με όψη επί των οδών Δ. Μακρή και Δεληγιώργη και ένα τρίτο νεότερο κτίριο κατασκευασμένο περίπου στα τέλη της δεκαετίας του 1960 με αρχές του 1970. Τα δύο πρώτα κτίσματα ανήκουν στο ίδρυμα Παπαστράτος είναι διατηρητέα,καθώς αποτελούν αξιόλογα δείγματα της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς με μεγάλες δυνατότητες αξιοποίησης. Το τρίτο κτίριο επί των οδών Παπαθανάση, Αναστασιάδη, Δαγκλή, Δ. Μακρή και Δεληγιώργη, χρησιμοποιούνταν ως καπναποθήκες (ενδεχομένως γινόταν εκεί και κάποια επεξεργασία – διαλογή καπνού), αποτελείται από υπόγειο, ισόγειο και πέντε ορόφους. Παραχωρήθηκε από το ίδρυμα Παπαστράτος στο Δήμο Αγρινίου και διαμορφώθηκε κατάλληλα ώστε να στεγάσει όλες τις υπηρεσίες του Δήμου Αγρινίου. Το συγκεκριμένο κτίριο μελετήθηκε κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αποτελέσει πρότυπο ενεργειακής απόδοσης.

    Καπναποθήκες Ηλίου
    Οι καπναποθήκες κατασκευάστηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1930 και αποτελούν τυπικό δείγμα κτιρίου γι’ αυτή τη χρήση. Είναι ορθογώνιο πέτρινο κτίριο, με τρεις ορόφους και υπερώο, με αυστηρότητα στη μορφολογία των όψεων, που χαρακτηρίζονται από λιτότητα και συμμετρική διάταξη των ανοιγμάτων. Το κτίριο ανήκει σε ίδρυμα και δεν έχει αξιοποιηθεί μέχρι σήμερα.
    Ένα αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό όλων των κτιρίων αυτών είναι ότι διέθεταν μόνο μια πόρτα κι αυτή με σχετικά μικρό άνοιγμα, αν σκεφτεί κανείς ότι επρόκειτο για δημόσια κτίρια βιομηχανικού χαρακτήρα. Οι καπναποθήκες του Αγρινίου, έπαυσαν από καιρό να είναι οικονομικά χρήσιμες και εκμεταλλεύσιμες. Άλλες έχουν δωρηθεί και άλλες έχουν κατεδαφισθεί.

    ΚΑΠΝΑΠΟΘΗΚΕΣ ΚΑΜΠΟΣΙΩΡΑ(έχουν αναπαλαιωθεί και στεγάζουν υπηρεσίες)

    Καπναποθήκες Παναγοπούλου
    Οι καπναποθήκες Παναγοπούλου βρίσκονται στις οδούς Παναγοπούλου και Γρίβα. Κατεδαφίστηκαν και στη θέση τους χτίστηκε μια σύγχρονη πολυκατοικία. Οι καπναποθήκες των αδελφών Παναγοπούλου συνδέονται με θλιβερά γεγονότα της γερμανοϊταλικής κατοχής, αφού τα υπόγειά τους χρησιμοποιήθηκαν σαν φυλακές ελλήνων κρατουμένων.

  • Authored by Expert: No
  • No Records Found

    Sorry, no records were found. Please adjust your search criteria and try again.

    Google Map Not Loaded

    Sorry, unable to load Google Maps API.

  • Leave a Review

    Your email address will not be published. Required fields are marked *

  • Authored by Expert: No