ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΑ

  • EKD-OR


Listed by LOUKOPOULOU DIMITRA - THEODOROU ELENI
Place Category: HistoryPlace Tags: ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ, ΚΑΠΝΟΣ, and ΜΑΘΗΤΕΣ

Profile
Profile
More Info
Photos
Map
Reviews
Related Listing
Authored by Expert
  • ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΑ
    Στα πλαίσια της πολιτιστικής δραστηριότητας που πραγματοποιήθηκε στην Παπαστράτειο Δημοτική Βιβλιοθήκη στις 9 Ιουλίου 2012, αφιερωμένη στον καπνό και ειδικότερα στην ενότητα « Παιδιά και Καπνός», η δρ. Φιλολογίας Μαρία Αγγέλη κεντρική ομιλήτρια της εκδήλωσης, συνάντησε μαθητές και μαθήτριες όπου με εξαιρετικό ενδιαφέρον παρακολούθησαν αυτό το μάθημα τοπικής ιστορίας και απέκτησαν γνώση για την καπνούπολη της Αιτωλ/νίας, όπως σωστά χαρακτηρίστηκε το Αγρίνιο.
    Με αφορμή την εκδήλωση αυτή, η κ. Μαρία Αγγέλη δημοσίευσε στην εφημερίδα «Μαχητής» το εξής άρθρο:

    «Στα καπνοχώραφα και στα καπνομάγαζα, αντί στα γράμματα…»
    Παιδιά στα καπνοχώραφα
    Η καπνοκαλλιέργεια ήταν οικογενειακή υπόθεση. Άνδρες, γυναίκες και παιδιά εργάζονταν στα καπνά. Τα παιδιά, από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού, βοηθούσαν στη δύσκολη αυτή εργασία. Κατά τη μεταφύτευση, από το σπορείο στο χωράφι, πολλά παιδιά αναγκάζονται να διακόψουν το σχολείο για να ασχοληθούν με την επίπονη αυτή διαδικασία. Άλλοτε πάλι προσπαθούν να τα συνδυάσουν και τα δύο: μετά το σχολικό ωράριο πήγαιναν στο χωράφι για να αναλάβουν ΄΄εξωσχολική δραστηριότητα΄΄.
    Ήταν τα παιδιά ΄΄των χωραφιών΄΄. Τα περισσότερα από αυτά τα παιδιά κατάφεραν να γίνουν και παιδιά ΄΄των σπουδών΄΄. Πραγματοποίησαν το παιδικό τους όνειρο ΄΄να μάθουν γράμματα΄΄ που ήταν ευχή και επιθυμία των κουρασμένων γονιών τους. Στο καπνοχώραφο τα παιδιά συνήθως αναλαμβάνουν το πότισμα του καπνού με το παραδοσιακό ποτιστήρι, ειδικά κατασκευασμένο, σε μικρό μέγεθος για να είναι εύχρηστο από παιδιά. Επίσης, κουβαλάνε φυτά, ΄΄φυντάνια΄΄ στα ΄΄πιάτα΄΄ των φυτευτάδων για να μην καθυστερεί το φύτεμα.
    Κυρίως στη φάση του αρμαθιάσματος του καπνού, η παιδική εργασία κρίνεται ιδιαίτερα αποδοτική και εξαιρετικά σημαντική.
    Ο χρόνος συλλογής και του αρμαθιάσματος του καπνού συμπίπτει με την περίοδο των σχολικών διακοπών του καλοκαιριού. Ο χρόνος των διακοπών, μετατρέπεται απόλυτα σε χρόνο παιδικής εργασίας, κατά τον οποίο μάλιστα τα παιδιά δεν συμμετείχαν μόνο βοηθητικά και περιστασιακά. Εντάσσονταν στο πλήρες αγροτικό ωράριο, που ξεκινούσε απ’ την ανατολή και έφτανε μέχρι τη δύση του ήλιου!
    Όταν οι μεγάλοι φέρνουν τον καπνό από το χωράφι, τα παιδιά παίρνουν θέση γύρω από το μεγάλο σωρό με τα καπνόφυλλα για αρμάθιασμα. Η μάνα αναλαμβάνει το μαγείρεμα, το ζύμωμα… Ο πατέρας το βαντάκημα του καπνού που ήδη είχε λιαστεί στη λιάστρα, τη μεταφορά των βαντακιών στην αποθήκη και άλλες εργασίες. Επομένως, το βάρος του αρμαθιάσματος το επωμίζονται κυρίως τα παιδιά. Καθώς αρμαθιάζουν, βρίσκουν διάφορους τρόπους να διασκεδάζουν: πειράγματα, αινίγματα, ανέκδοτα κι αστεία που επινοούν στη στιγμή. Ο συναγωνισμός επίσης για το ποιος θα κάνει τις περισσότερες αρμάθες, είναι στην ημερήσια διάταξη.
    Το αρμάθιασμα με τον παραδοσιακό τρόπο είναι χρονοβόρο. Γίνεται με μια ατσάλινη βελόνα που μπροστά είχε μύτη για να περνάει το φύλλο και πίσω τρύπα για να δένεται ο σπάγγος, όπου περνούσαν τα καπνόφυλλα. Έτσι σχηματίζονταν οι αρμάθες του καπνού.
    Αρκετές φορές τα παιδιά, νυσταγμένα ή αποκαμωμένα, κόβονταν από τη βελόνα και πετάγονταν από τον πόνο. Ευτυχώς όμως ο καπνός είχε και φαρμακευτικές ιδιότητες, όπως έλεγαν οι μεγάλοι και τα τρυπημένα δάχτυλα δεν πάθαιναν μόλυνση.
    ‘‘Τον αγκυλώνει κάποτε κανέναν η βελόνα, του στάζει απ’ τ’ ακροδάχτυλα καμιά αιματοσταλίδα και τά ‘ χει με το σίδερο, τη βέργα καταριέται:
    -Ανάθεμά στο σύρμα μου και τρισανάθεμά το, που μου ’κοψε τα δάχτυλα, μου μάτωσε τα μήλα. Κι είναι η πικράδα του καπνού μεσ’ στις κοψιές φαρμάκι…’’

    Παιδιά στα καπνομάγαζα
    Η παιδική εργασία δεν περιορίζεται μόνο στην καλλιέργεια και παραγωγή του καπνού. Συνεχίζεται και στην επεξεργασία του. Τα παιδιά – εργάτες κινούνται όπως και οι μεγάλοι σε δύο χώρους: καπνοχώραφο – καπναποθήκη.
    Μικρά παιδιά, αγόρια και κορίτσια, χλωμά από την πολύωρη εξαντλητική εργασία.
    Παιδιά που η θέση τους ήταν ακόμα στο σχολείο και στο παιχνίδι, μα η βιοπάλη τα αναγκάζει να βγούνε για δουλειά, άλλοτε στο καπνοχώραφο κι άλλοτε στα καπνομάγαζα.
    Αρκετοί αφηγητές/τριες σήμερα αναφέρουν βιώματα της παιδικής ηλικίας από την εργασία στις καπναποθήκες Αγρινίου. Κυρίως ήταν παιδιά των προσφύγων, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή μετά την Μικρασιατική καταστροφή (1922) και αναγκάστηκαν να εργαστούν ακολουθώντας τους γονείς ή τους συγγενείς στη διαλογή και εμπορική επεξεργασία του καπνού.
    Από τη μελέτη των αφηγήσεων και ιστοριών ζωής αυτών των ανθρώπων, διαπιστώνεται η μεγάλη συμμετοχή των παιδιών στην επεξεργασία του καπνού μέσα στον κλειστό και ανθυγιεινό χώρο της αποθήκης. Έτσι συνεισφέρουν στα πενιχρά οικονομικά της οικογένειας, η οποία μη έχοντας άλλους πόρους αναγκάζεται να στραφεί στον καπνό.
    Στα καπνομάγαζα τα παιδιά, κυρίως κορίτσια, αναλαμβάνουν ειδικότητες όπως:
    Νεροφόρες: υπεύθυνες για τη μεταφορά νερού και σερβίρισμα στους εργάτες και εργάτριες.
    Καθαρίστριες: υπεύθυνες για το καθάρισμα των χώρων – αιθουσών επεξεργασίας του καπνού, τουαλετών, κλπ.
    Ξεφυλλίστριες: υπεύθυνες για το ξεφύλλισμα και τη διαλογή των καπνόφυλλων σε ποιότητες.
    Τα παιδιά – εργάτες δεν κατανοούν, λόγω της ηλικίας τους, το ‘‘βδομαδιάτικο’’. Κατανοούν όμως τη σημασία της προσφοράς τους στην οικογένεια όταν τα παραδίδουν στα χέρια των γονιών τους και κυρίως της μάνας, που έχει τη διαχείριση του σπιτιού.
    Χαρακτηριστικές είναι οι αφηγήσεις που αναφέρονται στους ελέγχους από τους επιθεωρητές εργασίας και πως τα παιδιά-καπνεργάτες-τριες έτρεχαν να κρυφτούν για να αποφύγουν τον έλεγχο. Φοβούνταν την πιθανή απόλυσή τους λόγω της μικρής ηλικίας τους. Άλλοτε, αναφέρουν, κρύβονταν σε μεγάλα κασόνια κι άλλοτε στις τουαλέτες μέχρι να ολοκληρωθεί ο έλεγχος. Ήθελαν να παραμείνουν για να εξασφαλίσουν το μεροκάματο. Το είχαν μεγάλη ανάγκη οι φτωχές οικογένειές τους.

    Άρθρο της Μαρίας Αγγέλη στην εφημερίδα Μαχητής( 22/08/2012)

  • Authored by Expert: No
  • No Records Found

    Sorry, no records were found. Please adjust your search criteria and try again.

    Google Map Not Loaded

    Sorry, unable to load Google Maps API.

  • Leave a Review

    Your email address will not be published. Required fields are marked *

  • Authored by Expert: No